ضرورت آموزش الكترونيكي

• كارائي در زمان و هزينه

• افزايش متقاضيان جهت ورود به دانشگاهها

• محدوديت پذيرش دانشگاهها و مراكز آموزشي در جذب فراگيران

• امكان ارتباطات بين دانشگاهي

• وجود مشكلات جغرافيايي

• افزايش تقاضاي آموزش در سازمانها و موسسات

آماده سازي درآموزش الكترونيكي

• مناسب بودن سطح سواد كامپيوتري كاربران

• سطح دسترسي مناسب به اينترنت

• قابليت اجراي الكترونيكي برنامه، محتوا و منابع آموزشي (E-BOOK , Digital Library,..)

• وجود انگيزه مناسب در اساتيد، فراگيران و مشاوران

• فراهم ساختن بسترهاي نرم افزاري و سخت افزاري

• فراهم ساختن بسترهاي فرهنگي و اجتماعي

ويژگي هاي سيستم هاي آموزش الكترونيكي

• قابليت هماهنگي با ساير سيستم ها

• قابليت استفاده مكرر از برنامه هاي آموزشي

• مديريت صحيح اطلاعات

• قابليت دسترسي آسان و پايدار

• انعطاف پذيري سيستم

• قابليت بروزرساني سريع محتواي آموزشي

سيستم مديريت فراگيري (LMS)

• سيستم مديريت فراگيري   Learning Management System (LMS)

• استفاده از بسته هاي نرم افزاري تحت تكنولوژي اينترنت جهت مديريت تعاملات بين كاربران و سيستم يادگيري

قابليت سيستم مديريت فراگيري (LMS)

• ارائه مشخصات دروس به صورت Online

• ثبت نام از فراگيران

• ثبت اطلاعات از فراگيران در طي فرآيند يادگيري

• تهيه گزارشات مديريتي

• مديريت منابع آموزشي

• مديريت ارزيابي آموزشي

سيستم مديريت محتوا (LCMS)

 Learning Content Management System (LCMS)

سيستم مديريت محتوا كاربردهاي نرم افزاري جهت امكان ثبت، ذخيره سازي، ايجاد و مديريت محتواي آموزشي بر اساس استانداردها جهت ارائه در محيط Web می باشد.

سيستم ارزيابي (AS)

 Assessment System (AS)

ارزيابي عملكرد فراگيران بر اساس اهداف از قبل تعيين شده و با استفاده از ابزارها جهت ارزيابي هاي ساده تا پيچيده

تهيه ابزارهاي ارزيابي بر اساس استانداردها و مشخصات

سيستم هاي مشاركت (Collaboration)

برقراري ارتباطات بين فراگيران از طريق سيستم هاي مختلف از جمله:

1. سیستم های همزمان (synchronous)

• تخته سیاه الکترونیکی (Digital whiteboard)

• اتاقهای گپ (chat room)

• ...

1. سيستم هاي غير همزمان  (Asynchronous)  

• پست الکترونیکی (E-mail)

• گروههای مباحثه (Discussion group)

• ...

  طراحي محتوا در آموزش الكترونيكي

1. ايجاد محتواي آموزشي مناسب

2. استفاده از مطالب به روز و كامل در محتواي آموزشي

3. ارائه مناسب محتواي آموزشي

4. ايجاد ارزشهاي آموزشي در راستاي اهداف تعيين شده  توسط محتواي ارائه شده

1.   ايجاد محتواي آموزشي مناسب

1.   استفاده از مطالب كامل

• مناسب از نقطه نظر تخصصي

• سازگار با تكنولوژي مورد استفاده

• هماهنگي مناسب با ساير مطالب

1.   ارائه مناسب محتوا

• قابليت ارائه در LMS و يا LCMS

• دسترسي مناسب توسط فراگيران

• امكان پردازش و كنترل

 

  افراد در سيستم آموزش الكترونيكي :

  Shareable Content Objects(SCO)  

• SCO ‌ها اجزاي آموزشي مستقلي هستند كه مي‌توانند در بخش هاي مختلف توليد محتوا استفاده شوند.

• SCO ها به عنوان اجزاي طراحي محتوا شناخته مي شوند.

• ارتباط با LMS در چارچوب استاندارهاي تعريف شده برقرار مي كنند.

    مشخصات و استانداردها (Specifications and Standards)

استانداردها جهت ايجاد محيط يكسان بكاربرده مي شود و قابليت انتقال محتوا از يك محيط استاندارد به محيط استاندارد ديگر را ايجاد مي‌كنند.

  AICC (Aviation Industry CBT Committee)

به عنوان قديمي ترين مشخصات تدوين شده جهت آموزش الكترونيكي است.

ايده اصلي از صنايع هوايي شكل گرفته است.

http://www.aicc.org

  IMS Global Learning Consortium

55 كشور از سراسر دنيا عضو اين كنسرسيوم هستند (از جمله انگلستان، كانادا، آمريكا، استراليا و ...).

عمده فعاليتهاي اين گروه:

– تعريف مشخصات تكنيكي براي عملياتي كردن كاربردها و خدمات در توسعه آموزش الكترونيكي

– پشتيباني از بكارگيري مشخصات ايجاد شده IMS در محصولات و خدمات ارائه شده تحت Web در راستاي يكپارچگي محيط هاي آموزشي

مشخصات IMS  

 ايجاد مشخصات در راستاي

– طراحي آموزشي (Learning Design)

– ابر داده ها(Metadata)  

– بسته هاي محتوا (Content Packaging)

– پروفايل آموزشي (Learner Profile)

 http://www.imsglobal.org/

SCORM (Sharable Content Object Reference Model)  

 SCORM عبارتست از مشخصات تكنيكي كه در راستاي آموزش الكترونيكي  توسط گروه ADL توسعه داده شده است.

نرم افزارهاي آموزشي پويا و اقتصادي بر اساس مشخصات تدوين شده در راستاي نيازهاي آموزشي ايجاد شده است.

در حال حاضر نسخه SCORM 2004 ايجاد شده است.

IEEE Learning Technology Standard Committee (LTSC)

 كميته LTSC زير نظر گروه تدوين استانداردهاي انجمن كامپيوتر IEEE تشكيل شده است.

هدف از تشكيل اين كميته، توسعه استانداردهاي تخصصي و راهكارهاي عملياتي جهت تكنولوژي آموزشي است.

كميته LTSC ، با ساير سازمانهايي كه در زمينه استانداردها و مشخصات تكنولوژي آموزشي فعاليت دارند، هماهنگي مي‌كند.

http://ltsc.ieee.org

تدوين راهبردها در آموزش الكترونيكي

 راهبردهاي آموزش الكترونيكي شامل ارائه چشم انداز (Vision) و چارچوبي(Framework) جهت اجراي آموزش الكترونيكي است. بطوريكه:

1.  چشم انداز نشان دهنده فعاليت هايي است كه در آينده انجام خواهد شد.

2.  چارچوب ارائه شده شامل تجزيه و تحليل عواملي است كه بر اجراي آموزش الكترونيكي اثر مي گذارد.

اهميت راهبردها در آموزش الكترونيكي

موفقيت و شكست حركت هاي شروع شده در  آموزش الكترونيكي، با كيفيت و چگونگي تفكر راهبردي (استراتژيكي) كه آن را پشتيباني مي كند، ارتباط مستقيم دارد.

 

 

پيشنهادها

1. تشكيل كنسرسيوم تخصصي به رهبري وزارتخانه ها ي ذينفع و تعيين سياست هاي كلان آموزش الكترونيكي

2. تدوين برنامه هاي راهبردي جهت پياده سازي آموزش الكترونيكي در سطح ملي و عملياتي كردن آنها

3. در نظرگرفتن طرح ملي ايجاد بانك محتوا از بهترين محتواي ايجاد شده

4. تشكيل گروههاي كاري از متخصصان مختلف جهت طراحي و پياده سازي آموزش الكترونيكي در دانشگاهها

5. بكارگيري و توسعه استانداردهاي توليد محتواي آموزشي

6. توسعه كتابهاي الكترونيكي و كتابخانه ديجيتالي

 

زمينه هاي تحقيقاتي

• ايجاد زمينه هاي انگيزشي در توليد محتوا

• ايجاد خلاقيت در توليد محتوا

• ايجاد سيستم يادگيري سازگار (Adaptive Learning) در توليد محتوا

• توسعه روشهاي مديريت دانش

• استفاده از هوش مصنوعي

 

نتيجه گيري

1. آموزش الكترونيكي حركتي است كه آغاز شده است و سيستم آموزشي را تحت تاثير قرار مي دهد.

2. آموزش الكترونيكي به عنوان مكملي جهت آموزش سنتي است.

3. به جهت ويژگي هاي آموزش الكترونيكي نياز به توسعه روشهاي مناسب سازماندهي و مديريت آن وجود دارد.

4. برنامه هاي راهبردي در سطوح ملي و سازماني بايد تدوين شده و عملياتي گردد.

---------------------------------------------------------

منبغ:

مریم مظلومی

کارشناس کامبیوتر                                                                                 

دانشجوی کارشناسی ارشدIT )تجارت الکترونیک(                                        

دانشگاه تربیت مدرس